علك ( alk ) م . ع . علكه علكا ( از باب نصر و ضرب ) : خائيد آن را . و علكت الفرس اللجام : خائيد اسب لگام را . و علك نابيه : دندان سائيد بر هم چندان كه بانگ برآورد . و علك فلان : علك خائيد فلان . علك ( elk ) ا . ع . هر صمغى كه خائيده شود و سيلان نكند . ج : اعلاك و علوك . علك ( alak ) ا . ع . نام درختى حجازى . علك ( alek ) ص . ع . طعام علك : خوردنى كه در جائيدن سخت باشد . و شيئ علك : چيز لزج . علكات ( alek t ) ا . ع . دندانهاى درشت و سخت . علكة ( alakat ) ا . ع . شتر مادهء فربه نيكو اندام . علكة ( alekat ) ا . ع . شش مانندى كه در وقت مستى از دهان شتر برآيد . و زمين نزديك به آب . علكد ( alkad ) و ( elked ) و ( olkod ) و ( olaked ) ا . ع . غليظ و ستبر . علكد ( elked ) ا . ع . پيره زن نيك زيرك . و زن كوتاه بالاى آكنده گوشت كم خير . و مرد درشت اندام ستبر . علكد ( olaked ) ا . ع . شير دفزك شدهء ستبر . علكد ( elkadd ) ا . ع . پيه و شحم . علكز ( alkaz ) و ( elkez ) ا . ع . مرد درشت اندام ستبر و سخت . و مرد پرگوشت بزرگ جثه . علكم ( alkam ) ا . ع . در خلقت از شتر و جز آن . و نام مردى . علكم ( olkem ) ا . ع . درشت خلقت از شتر و جز آن . ج : علاكم . علكمة ( alkamat ) م . ع . علكم السنام علكمة : بزرگ شد آن كوهان . علكوم ( olkum ) ا . ع . درشت خلقت از شتر و جز آن ( مذكر و مؤنث در وى يكسان است ) . علل ( alal ) م . ع . عل علا و عللا . مر . عل . علل ( elal ) ع . ج . علة . علل ( elal ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - علتها و سببها و جهتها . و علل دريا و كان : آفتاب . علم ( alm ) ا . ع . آفرينش . و آنچه در احاطهء آسمان است . و آنچه بدان بر چيزى راه يابند . علم ( alm ) م . ع . علمه علما ( از باب نصر ) : چيره شد بر وى در نبرد معالمة . و علمه ( از باب نصر و ضرب ) : نشان كرد آن را . و علم الشفة ( از باب ضرب ) : شكافت لب را . علم ( elm ) ا . ع . معرفت دقيق و با دليل بر كيفيات معينه و يا حضور معلوم در نزد عالم . ج : علوم . و يقين . و معرفت و هر چيز دانسته . قوله تعالى : وَ لا يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِنْ عِلْمِهِ . علم ( elm ) م . ع . علمه علما ( از باب سمع ) : دانست آن را و يقين نمود . و علم به : دريافت آن را . و علم الرجل فى نفسه : عالم گرديد آن مرد . و علم الامر : استوار كرد آن كار را . و علم الله لا فعلن كذا ، سوگند و قسم است يعنى سوگند به خدا كه مىكنم اين كار را . و قيل : اذا كان العلم بمعنى اليقين تعدى الى مفعولين و اذا كان بمعنى المعرفة تعدى الى مفعول و قد يضمن معنى شعر و فطن فتدخل الباء فيق : علمت به . علم ( elm ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دانش و آگاهى و معرفت و شناسائى . و هنر . و فضل . و صنعت و پيشه و حرفه . و علم داشتن : دانا بودن و آگاه بودن و عالم بودن . و شناسائى داشتن . و با فضل و هنر بودن . و علم ادب و يا علم اخلاق : علم نيكوئى نمودن و از بدى حذر كردن . و علم استخراج : علم بيان احكام بواسطهء قواعد نجومى و يا رملى . و علم اندازه : علم هندسه . و علم ان شاء : علمى كه بدان مطالب را نيكو و فصيح نويسند . و علم بيان و علم معانى و علم بلاغت و علم كلام : علومى را گويند كه در آنها از فصاحت و بلاغت گفتگو مىكنند . و علم تشريح : علمى كه در آن از حقيقت انتساج آلات موجودات آليه بحث مىكنند . و علم تصريف : علم باشتقاق كلمات . و علم چل صباح : علم چهل روزهء تخمير خاك آدم . و علم حديث : معرفت به احاديث و اخبار مأثورهء از آن حضرت و ائمهء هدى صلوات اللّه عليهم . و علم زمين : علم جغرافى . و علم ستاره : علم نجوم . و علم سحر : افسونگرى و جادوئى . و علم شريعت و يا علم فقه : فرهنگ . و علم اليقين . دانستن چيزى بكمال يقين كه هيچ شبهه و شكى در آن نبود . و اهل علم : عالم و دانا . و طالب علم : محصل و كسى كه تحصيل علم و دانش مىكند . علم ( alam ) ا . ع . شكافتگى در لب بالائين و يا در يكى از دو طرف آن . و نيز علم : كوه . و كوه دراز . ج : اعلام . و علام . و مهتر قوم . و نامى كه شخص بدان معروف باشد . ج : اعلام . و حد فاصل ميان دو زمين . و علامت و نشان . و نشانى كه در راه براى شناختن برپا سازند . و درفش . و نشان جامه و نگار آن . و پرچم . علم ( alam ) م . ع . علم علما ( از باب سمع ) : كفيده لب گرديد . علم ( alam ) ا . پ . - مأخوذ از تازى -